OR­QA­NİZM­DƏ­Kİ TƏ­MİZ­LƏ­MƏ TƏ­Sİ­SA­TI: EKS­KRE­TOR SİS­TE­Mİ

İn­san or­qa­niz­min­də fa­si­lə­siz şə­kil­də fəa­liy­yət­də olan 100 tril­yon hü­cey­rə var. Hü­cey­rə­lə­rin fəa­liy­yə­ti nə­ti­cə­sin­də or­ta­ya tul­lan­tı ha­lın­da ar­tıq mad­də­lər çı­xır. Si­dik cöv­hə­ri, si­dik tur­şu­su və ke­ra­tin mad­də­lə­rin­dən (nə­cis­dən) iba­rət olan bu tul­lan­tı­lar həd­din­dən ar­tıq zə­hər­li­dir. Əgər bun­lar or­qa­nizm­dən kə­nar edil­mə­sə­lər, or­qa­niz­min funk­si­ya­la­rı qı­sa müd­dət ər­zin­də po­zu­lar və ölüm in­san üçün qa­çıl­maz olar.

Be­lə­lik­lə, bu yer­də in­san or­qa­niz­min­də olan qü­sur­suz la­yi­hə bir da­ha or­ta­ya çıx­mış olur. Mü­hər­rik­lər­də iş­lən­miş qa­zın çı­xa­rıl­ma­sı üçün xü­su­si sis­tem­lər qu­rul­du­ğu ki­mi or­qa­niz­min gün­də­lik fəa­liy­yə­ti za­ma­nı əmə­lə gə­lən zə­hər­li mad­də­lə­rin bə­dən­dən çı­xa­rıl­ma­sı üçün də xü­su­si sis­tem ya­ra­dıl­mış­dır. Bu sis­tem eks­kre­tor (bo­şalt­ma) sis­te­mi­dir.

Hü­cey­rə­lər zə­hər­li tul­lan­tı­la­rı­nı çay­la­ra atan fab­rik­lər ki­mi tər­kib­lə­rin­də olan zə­hər­li mad­də­lə­ri qan plaz­ma­sı­na bu­ra­xır­lar. Bu, or­qa­niz­mi baş­dan-ba­şa do­la­şıb uzun mə­sa­fə­lər qət edən qan ça­yı­nın 100 tril­yon fab­ri­kin tul­lan­tı­la­rı ilə çirk­lən­mə­si de­mək­dir. Bu çirk­li­lik in­san hə­ya­tı üçün ol­duq­ca zə­rər­li və təh­lü­kə­li­dir. Bu­na gö­rə də sü­rət­lə çirk­lə­nən qan dər­hal tə­miz­lən­mə­li­dir.

La­kin bu­ra­da baş­qa bir mü­hüm prob­lem var. Çirk­lə­nən qa­nın tər­ki­bin­də si­dik cöv­hə­ri, si­dik tur­şu­su ki­mi zə­hər­li mad­də­lər­lə ya­na­şı amin tur­şu­la­rı, vi­ta­min­lər, su və qlü­ko­za ki­mi or­qa­niz­min eh­ti­yac duy­du­ğu mad­də­lər də var. Be­lə olan hal­da qa­nı tə­miz­lə­yən sis­te­min yal­nız sa­də bir süz­mə pro­se­si hə­ya­ta ke­çir­mə­si ki­fa­yət et­mə­yə­cək. Bu sis­te­min fay­da­lı mad­də­lə­ri ta­nı­yıb mü­ha­fi­zə et­mə­si ilə ya­na­şı yal­nız zə­rər­li mad­də­lə­ri di­gə­rin­dən ayı­ra­raq kə­nar­laş­dı­ran komp­leks tə­miz­lə­mə sis­te­mi ki­mi də fəa­liy­yət gös­tər­mə­si la­zım gə­lir.

Əl­bət­tə ki, be­lə xü­su­siy­yət­lə­rə ma­lik olan bir sis­tem yer üzü­nün ən ide­al və ən yük­sək tex­no­lo­gi­ya­ya ma­lik tə­miz­lə­mə sis­te­mi ola­caq. İlk an­da be­lə bir komp­leks sis­te­min ol­duq­ca bö­yük bir sa­hə­də in­şa edi­lə­cə­yi­ni dü­şün­mək müm­kün ola bi­lər. La­kin bu mi­sil­siz tə­miz­lə­mə sis­te­mi ol­duq­ca ki­çik bir sa­hə­yə - kü­rə­yi­ni­zin al­tı­na, be­li­niz sə­viy­yə­sin­də, üs­tə­lik siz hə­lə ana bət­nin­də olar­kən yer­ləş­di­ril­miş­dir.

Böy­rək ad­lan­dı­rı­lan bir cüt or­qa­nı­nız heç bir tex­no­lo­gi­ya ilə mü­qa­yi­sə edil­mə­yə­cək bir üs­tün­lük­lə tə­miz­lə­mə sis­te­mi funk­si­ya­sı­nı ye­ri­nə ye­ti­rir.