Qa­ra­ci­yər hü­cey­rə­lə­ri­nin xü­su­si qa­bi­liy­yət­lə­ri

Qa­ra­ci­yər özü­nün möv­cud ol­du­ğu yer­dən or­qa­niz­mi­miz­də­ki qan döv­ra­nı, həzm, if­ra­zat (eks­kre­tor) sis­tem­lə­ri ki­mi müx­tə­lif na­hi­yə­lər­də baş ve­rən bü­tün fəa­liy­yət­lər­dən xə­bər­dar­dır. Mə­sə­lən, qa­ra­ci­yər həzm sis­te­mi­nə da­xil olan yağ­la­rın həll edi­lə bil­mə­yə­cə­yi­ni əv­vəl­cə­dən bi­lir, bu yağ­la­rın par­ça­lan­ma­sı və həzm edil­mə­si üçün la­zım olan kim­yə­vi mad­də­ni öz la­bo­ra­to­ri­ya­sın­da ha­zır­la­yır.

Əv­vəl də nə­zər­dən ke­çir­di­yi­miz ki­mi, bu mad­də öd if­ra­za­tı­dır. Qa­ra­ci­yər ha­zır­la­dı­ğı bu mad­də­ni dər­hal if­raz et­mir və onu eh­ti­yat­da sax­la­yır. Da­ha son­ra al­dı­ğı əm­rə gö­rə öd if­ra­za­tı­nı tam vax­tın­da yağ­lı qi­da­la­rın üzə­ri­nə gön­də­rir.

Bu­ra­da bəhs edi­lən pro­ses­lə­ri ye­ri­nə ye­ti­rən or­qan yal­nız ət­dən və qan­dan iba­rət olan bir or­qan­dır. La­kin qa­ra­ci­yə­rin həzm sis­te­min­də baş ve­rən­lər­dən xə­bər­dar ol­ma­sı və bu­na gö­rə təd­bir gö­rə­rək öd mad­də­si ha­zır­la­ma­sı onun yük­sək uzaq­gö­rən­lik qa­bi­liy­yə­ti­nə ma­lik ol­ma­sı an­la­mı­na gə­lir.

Qa­ra­ci­yər hü­cey­rə­lə­ri­nin qa­bi­liy­yə­ti bun­lar­la məh­dud­laş­mır. Bu or­qan­da­kı dai­mi pro­ses­lər nə­ti­cə­sin­də or­ta­ya bə­zi tul­lan­tı­lar çı­xır. Bun­la­rın ara­dan qal­dı­rıl­ma­sı qa­ra­ci­yə­rin öz funk­si­ya­la­rı­nı ye­ri­nə ye­tir­mə­si ba­xı­mın­dan əhə­miy­yət­li­dir. Si­nus­la­rın sət­hin­də olan «Kup­fer hü­cey­rə­lə­ri» elə bu funk­si­ya­nı ye­ri­nə ye­ti­rir. «Kup­fer hü­cey­rə­lə­ri» əsa­sən qa­nın tər­ki­bin­də­ki mad­də­lə­ri «fa­qo­si­toz» ad­la­nan mə­nim­sə­mə və həz­met­mə üsu­lu ilə udur.37 Zə­rər­li və ya zə­rər­siz mad­də­lə­rin çe­şid­lən­mə­si bu hü­cey­rə­lər­də də­qiq şə­kil­də ye­ri­nə ye­ti­ri­lə­rək təh­lü­kə ara­dan qal­dı­rıl­mış olur.

Əgər qa­ra­ci­yə­rə qan va­si­tə­si­lə gə­lən zə­rər­li mad­də­lər Kup­fer hü­cey­rə­lə­ri­nə gö­rə se­çi­lib ara­dan qal­dı­rıl­ma­say­dı, nə olar­dı?

Or­qa­nizm­də da­im bir çox xəs­tə­lik­lər ya­ra­nar və bü­tün im­mu­ni­tet sis­te­mi sə­fər­bər olar­dı. Bu da bi­zim özü­mü­zü da­im xəs­tə və yor­ğun hiss et­mə­yi­mi­zə sə­bəb olar­dı. La­kin or­qa­nizm­də olan bö­yük bir or­du qa­ra­ci­yər­də­ki xü­su­si sis­tem sa­yə­sin­də hə­yə­can siq­na­lı­na ta­be olur, sər­həd­də­ki po­lis qüv­və­lə­ri ki­mi də­yər­lən­di­ri­lə bi­lən bu Kup­fer hü­cey­rə­lə­ri zə­rər­li mad­də­lə­ri ara­dan qal­dı­rır.

İn­san səh­hə­ti üçün gö­rül­müş bu təd­bir də Al­la­hın ya­rat­dı­ğı can­lı­lar üzə­rin­də olan şəf­qə­ti­nin bir his­sə­si­dir. Bu mə­lu­mat­la­rı oxu­yan, vic­da­nın­dan və ağ­lın­dan is­ti­fa­də edə­rək bun­lar haq­qın­da dü­şü­nən hər bir in­san yal­nız bir nə­ti­cə­yə gə­lə­cək: Al­lah üs­tün qüv­və sa­hi­bi və tə­ri­fə, vəs­fə la­yiq olan­dır.