6 Ağustos 2012 Pazartesi

Ürəkdəki elektron sistemi

Ürə­yin sağ qu­laq­cı­ğı təd­qiq edi­lən­də bu­ra­da ürə­yi elekt­rik­lə tə­min edən və haq­qın­da az ön­cə da­nı­şı­lan ge­ne­ra­to­run ol­du­ğu gö­rü­nür. Bu ge­ne­ra­tor av­to­ma­tizm sis­te­mi ad­lan­dı­rı­lan bir to­xu­ma dü­yü­nü­dür. Din­cəl­mək­də olan yet­kin bir in­sa­nın ürə­yin­də­ki ge­ne­ra­tor də­qi­qə­də 72 də­fə aşa­ğı də­rə­cə­də elekt­rik siq­nal­la­rı bu­ra­xır. Bu siq­nal­la­rın hər bi­ri yer üzü­nün ən ide­al na­so­su­nu bir də­fə dö­yün­dü­rür.

İn­di bu me­xa­nizm­də­ki ni­zam­lı qu­ru­lu­şa şa­hid ol­maq üçün ürə­yin sa­ni­yə­dən da­ha qı­sa müd­dət ər­zin­də baş ve­rən yal­nız bir dö­yün­tü­sü­nü təd­qiq edək.


Av­to­ma­tizm sis­te­min­dən ve­ri­lən ener­ji dal­ğa­sı ürə­yin ki­çik na­sos­la­rı­nı (qu­laq­cıq­la­rı) təş­kil edən to­xu­ma­lar üzə­rin­də ya­yı­lır. Be­lə­lik­lə, əzə­lə lif­lə­ri hə­rə­kə­tə gə­lir və ki­çik na­sos­lar iş­lə­yir. Qan ki­çik na­sos­lar­dan ürə­yin alt his­sə­sin­də olan bö­yük na­sos­la­ra (mə­də­cik­lə­rə) ke­çir.

La­kin adi şə­ra­it­də əmə­lə gə­lə­cək və­ziy­yət da­ha fərq­li­dir. Ge­ne­ra­tor­dan ya­yı­lan ener­ji əv­vəl­cə ki­çik, son­ra isə bö­yük na­sos­la­ra siq­nal gön­də­rə­cək. La­kin elekt­rik dal­ğa­sı çox sü­rət­lə yo­la çıx­dı­ğı­na gö­rə hər iki na­sos ey­ni vaxt­da yı­ğı­la­caq və ürə­yin fəa­liy­yət me­xa­niz­mi ta­ma­mi­lə po­zu­la­caq. Elə bir elekt­rik döv­riy­yə­si qu­rul­ma­lı­dır ki, elekt­rik ener­ji­si əv­vəl­cə ki­çik na­sos­la­ra siq­nal gön­dər­mə­li, son­ra bir müd­dət göz­lə­mə­li, son­ra isə ki­çik na­sos­la­ra siq­nal gön­dər­mə­li­dir. Bu vaxt elekt­rik siq­na­lı yo­la çıx­dıq­dan son­ra ki­çik na­sos­lar öz iş­lə­ri­ni bi­ti­rə­nə qə­dər bir nöq­tə­də göz­lə­mə­li­dir. Bu­ra­da eh­ti­yac du­yu­lan döv­riy­yə tam bir mü­hən­dis­lik xa­rü­qə­si ol­ma­lı­dır.

Be­lə ki, ge­ne­ra­tor­dan ya­yı­lan elekt­rik dal­ğa­sı ki­çik na­sos­la­ra siq­nal gön­dər­dik­dən son­ra baş­qa bir to­xu­ma dü­yü­nü­nə gə­lir. Av­to­ma­tizm sis­te­mi ad­la­nan bu to­xu­ma elekt­rik siq­na­lı­nı sa­ni­yə­nin 1/14-i qə­dər qı­sa bir za­man­da tu­tur. Bu, çox həs­sas tən­zim­lən­miş bir za­man kə­si­mi­dir. Çün­ki bu müd­dət bi­tən­də ki­çik na­sos da fəa­liy­yə­ti­ni bi­tir­miş olur. Bun­dan son­ra elekt­rik siq­na­lı öz yo­lu­na da­vam edir və sa­ni­yə­nin 1/16 qə­dər qı­sa bir za­man ər­zin­də bü­tün mə­də­ci­yin hü­cey­rə­lə­ri­nə siq­nal­lar gön­də­rir. Öz növ­bə­si ça­tan bö­yük na­sos da bu cür yı­ğı­lır və qan vu­rul­muş olur. Bü­tün bu pro­ses­lər sa­ni­yə­dən də qı­sa bir za­man ər­zin­də baş ve­rir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder