Çox həs­sas bir öl­çü

Or­qa­niz­mi­miz üçün zə­ru­ri və hə­ya­ti əhə­miy­yət­li funk­si­ya­ya ma­lik olan hor­mon­lar gö­rə­sən qa­nı­mız­da nə qə­dər yer tu­tur? 1 litr qa­nın tər­ki­bin­də 1 qra­mın mil­yard­da bi­ri ilə mil­yon­da bi­ri qə­dər hor­mon var. Hor­mon­lar bu qə­dər az miq­dar­da ol­ma­la­rı­na bax­ma­ya­raq in­san or­qa­niz­mi­nin de­mək olar ki, bü­tün pro­ses­lə­rin­də in­for­ma­si­ya mü­ba­di­lə­si­ni tə­min edir və hə­rə­kət­ve­ri­ci rol oy­na­yır­lar.

Qa­nın tər­ki­bin­də ağ­la­sığ­maz də­rə­cə­də ki­çik yer tu­tan hor­mon­la­rın la­zı­mi mə­qam­da la­zı­mi miq­dar­da if­raz olun­ma­sı və la­zı­mi vaxt­da da dər­hal da­yan­ma­sı son də­rə­cə əhə­miy­yət­li­dir.

Bəs bu ni­zam­la­ma­nı ya­ra­dan kim­dir? Hor­mon­la­rın ar­tıq if­raz olun­duq­la­rı­nı bi­lib «da­yan» əm­ri­ni kim ve­rir?

İf­raz olu­nan hor­mon­la­rın tə­sir et­dik­lə­ri or­qan­lar la­zım olan­dan da çox funk­si­ya ye­ri­nə ye­tir­sə­lər, bu, or­qa­nizm üçün bö­yük bir təh­lü­kə olar. Eh­ti­yac­dan ar­tıq fəa­liy­yət gös­tə­rən bir or­qan onu hə­rə­kə­tə gə­ti­rən hor­mon­la­rı ha­zır­la­mış if­ra­zat və­zi­lə­ri­nə mə­lu­mat gön­də­rir. Hə­min mə­lu­ma­tın mə­na­sı «ar­tıq mə­nim fəa­liy­yə­ti­mə eh­ti­yac yox­dur, mə­ni hə­rə­kə­tə gə­ti­rən hor­mo­nu ha­zır­la­ma» de­mək­dir.

Bu sis­tem po­zu­lan za­man ya­ra­nan xəs­tə­lik­lər­dən bi­ri ti­ro­id və­zi­si­nin həd­din­dən ar­tıq fəa­liy­yət gös­tər­mə­si mə­na­sı­na gə­lən hi­per­ti­ro­id xəs­tə­li­yi­dir. Əgər hə­min xəs­tə­lik müa­li­cə edil­mə­sə, in­san ölə bi­lər.

Gö­rün­dü­yü ki­mi, müs­təs­na xəs­tə­lik və­ziy­yət­lə­rin­dən baş­qa bu sis­tem qü­sur­suz ola­raq fəa­liy­yət gös­tə­rir. Hər bir or­qan özü ilə bağ­lı olan hor­mo­nun han­sı və­zi tə­rə­fin­dən if­raz edil­di­yi­ni bi­lir. Əgər bu və­zi onu eh­ti­yac olan­dan ar­tıq iş­lə­dər­sə, or­qan və­ziy­yə­tə mü­da­xi­lə edir. Hor­mon və­zi və mü­va­fiq or­qan bir-bi­ri ilə iki in­san ki­mi əla­qə sax­la­yır. Bu­nun sa­yə­sin­də in­san sağ­lam hə­yat sü­rür.

La­kin bü­tün bu ha­di­sə­lər baş ve­rər­kən in­sa­nın bun­la­rın heç bi­rin­dən xə­bə­ri ol­mur, o, özü səh­hə­ti ilə bağ­lı bu hə­ya­ti əhə­miy­yət­li mə­sə­lə­lər­də heç bir səy gös­tər­mək zo­run­da qal­mır. Çün­ki Al­lah in­sa­nın sağ­lam ya­şa­ma­sı üçün can­sız və şü­ur­suz atom­lar­dan təş­kil olun­muş mo­le­kul­la­rın hər bi­ri­nə fər­di qay­da­da öz funk­si­ya­la­rı­nı bil­di­rib. Bu, Al­la­hın bü­tün in­san­lar üzə­rin­də son­suz rəh­mə­ti­ni gös­tə­rən bir də­lil­dir.