31 Mart 2011 Perşembe

Hor­mon­la­rın qab­laş­dı­rıl­ma­sı


Bir av­to­mo­bil za­vo­dun­da ha­zır­la­nan nəq­liy­yat va­si­tə­si­nin ra­ma, ka­pot, şü­şə­lər, mü­hər­rik, otu­ra­caq­lar ki­mi müx­tə­lif his­sə­lə­ri müx­tə­lif ema­lat­xa­na­lar­da ha­zır­la­nır, da­ha son­ra bir­ləş­di­ri­lir. Bə­zi hor­mon­la­rın ha­zır­lan­ma­sın­da da hə­min plan­laş­dır­ma mo­de­lin­dən söh­bət ge­dir.

DNT-də­ki mə­lu­mat­lar əsa­sın­da ri­bo­som­lar­da ha­zır­la­nan müx­tə­lif his­sə­lər en­dop­laz­mik re­tik­lum his­sə­sin­də bir­ləş­di­ri­lir. Da­ha son­ra hə­min his­sə za­vod­da ol­du­ğu ki­mi baş­qa bir na­hi­yə­yə, yə­ni qol­gi ci­sim­ci­yi­nə gön­də­ri­lir və hor­mon bu­ra­da is­ti­fa­də edi­lə bi­lə­cək son ha­zır­lıq və­ziy­yə­ti­nə gə­ti­ri­lir.

Hor­mon mü­kəm­məl şə­kil­də ha­zır­la­nıb, la­kin bu da ki­fa­yət et­mir. Hor­mon özü­nün üçöl­çü­lü ide­al qu­ru­lu­şu­nu qan va­si­tə­si­lə hə­ya­ta ke­çi­rə­cə­yi uzun sə­fər bo­yun­ca qo­ru­ma­lı­dır. Əks təq­dir­də hor­mon yol­da po­zu­lar və hə­dəf se­çil­miş hü­cey­rə­lə­rə heç bir tə­sir gös­tər­məz. La­kin bu təh­lü­kə­yə qar­şı da la­zı­mi təd­bir­lər gö­rü­lüb. Qol­gi ci­sim­ci­yi­nə gə­ti­ri­lən hor­mon mo­le­ku­lu bu­ra­da na­zik tə­bə­qə­dən əmə­lə gə­lən xü­su­si bir pa­ket­lə bü­kü­lüb bağ­la­ma ha­lı­na gə­ti­ri­lir. Hor­mon mo­le­ku­lu özü­nün uzun sə­fə­ri­nə ar­tıq tam ha­zır­dır.

Bu­ra­da diq­qət ye­ti­ril­mə­li olan bir mə­qam var. İs­teh­sal­la məş­ğul olan ya­ra­dı­cı hü­cey­rə­lər hor­mon­lar­dan öz­lə­ri is­ti­fa­də et­mə­yib on­la­rı kə­na­ra gön­də­rir­lər. Bu hor­mon­lar hü­cey­rə­nin ta­nı­ma­dı­ğı və heç bir za­man bil­mə­yə­cə­yi uzaq­lıq­da olan hü­cey­rə­lər tə­rə­fin­dən is­ti­fa­də olu­nur­lar. Mə­sa­fə o qə­dər uzaq­dır ki, hü­cey­rə­nin öl­çü­sü nə­zə­rə alın­sa, onun ha­zır­la­dı­ğı mad­də­nin qət et­di­yi yol bi­zim he­sa­bı­mız­la min­lər­lə ki­lo­metr mə­sa­fə de­mək­dir. Hü­cey­rə bö­yük bir diq­qət və zəh­mət­lə ha­zır­la­dı­ğı mad­də­lər­dən ha­ra­da və ne­cə is­ti­fa­də edil­di­yi­ni bil­mir. La­kin bu na­mə­lum məq­səd uğ­run­da, nə üçün nə­zər­də tu­tul­du­ğu­nu bil­mə­di­yi mü­rək­kəb məh­sul­la­rı bü­tün hə­ya­tı bo­yu ha­zır­la­maq­da da­vam edir.

Mə­sə­lən, bey­nin al­tın­da olan hi­po­fiz və­zi­sin­də­ki hü­cey­rə­lə­rin ha­zır­la­dı­ğı xü­su­si bir hor­mon böy­rə­yin fəa­liy­yə­ti­ni tən­zim­lə­yir. Hi­po­fiz və­zi­sin­də­ki bir hü­cey­rə böy­rə­yin nə ol­du­ğu­nu, ha­ra­da ol­du­ğu­nu, han­sı funk­si­ya­la­rı da­şı­dı­ğı­nı bil­mir. Bəs o, heç bil­mə­di­yi və hə­ya­tı bo­yu da bil­mə­yə­cə­yi bir or­qan olan böy­rə­yin qu­ru­lu­şu­na tam uy­ğun gə­lən xü­su­siy­yət­lə­rə ma­lik bir mad­də­ni ne­cə ha­zır­la­yır? Nə üçün böy­rə­yin qu­ru­lu­şu­na bu qə­dər ha­kim olur? Bu sua­lın ye­ga­nə ca­va­bı odur ki, bü­tün bu qü­sur­suz­luq hü­cey­rə­lə­rin öz ira­də­si ilə baş ve­rə bil­məz. Hü­cey­rə­lər Uca və Qa­dir Al­lah tə­rə­fin­dən bu iş­dən öt­rü xü­su­si ola­raq ya­ra­dı­lıb­lar.


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder