Qa­dın­la ki­şi ara­sın­da­kı fər­qi ya­ra­dan və­zi­lər

İn­san yet­kin­lik ya­şı­na ça­tan­da hi­po­fiz və­zi or­qa­nizm­də bə­zi də­yi­şik­lik­lə­rin ol­ma­sı­nı bi­lir və cin­siy­yət və­zi­lə­ri­nə bə­zi mə­lu­mat­la­rı gön­də­rir. Cin­siy­yət və­zi­lə­ri bu əmr­lə­rə əsa­sən hə­rə­kə­tə gə­lir. Qa­dın cin­siy­yət və­zi­lə­rin­də if­raz olu­nan bir hor­mon (ost­ro­gen) qa­dın or­qa­niz­mi­ni yet­kin­ləş­miş ha­la gə­ti­rib cin­siy­yət or­qan­la­rı­nı və or­qa­niz­mi­nin qu­ru­lu­şu­nu tən­zim­lə­di­yi hal­da baş­qa bir hor­mon da (pro­ges­te­ron) qa­dı­nı ha­mi­lə­li­yə ha­zır­la­yır.

Ki­şi cin­siy­yət və­zi­lə­rin­dən if­raz olu­nan baş­qa bir hor­mon (tes­tes­te­ron) isə ki­şi­lə­rə məx­sus or­qa­nizm qu­ru­lu­şu­nun ya­ran­ma­sı­nı və cin­si in­ki­şa­fı­nı tən­zim­lə­yir.

Hər iki or­qa­niz­min hi­po­fiz və ya ti­ro­id və­zi­lə­rin­də ha­zır­la­nan hor­mon­lar bir-bi­ri ilə de­mək olar ki, ey­ni xü­su­siy­yət­lə­rə ma­lik­dir. La­kin cin­siy­yət və­zi­lə­ri yet­kin­lik ya­şı gəl­di­yi za­man bir-bi­rin­dən ta­ma­mi­lə fərq­li hor­mon­lar ha­zır­la­yır­lar. Hət­ta uşaq­lıq döv­rün­də də or­qa­nizm­də olan, la­kin if­raz edil­mə­yən cin­siy­yət hor­mon­la­rı­nın or­qa­nizm in­ki­şaf edən­də hə­rə­kə­tə gəl­mə­si də mü­əy­yən bir ni­zam və vax­ta uy­ğun gə­lir. Bu ha­di­sə ne­cə baş ve­rir?

Or­qa­niz­mi­miz­də­ki bir mo­le­kul ötüb ke­çən müd­də­ti, yə­ni ta­ri­xi he­sab­la­yır və mü­əy­yən olun­muş bir ta­rix­də hə­rə­kə­tə gə­lir. Bir mad­də­nin vax­tı he­sab­la­ma­sı və üs­tə­lik bü­tün in­san­lar­da ey­ni vaxt­da hə­rə­kə­tə gəl­mə­si in­sa­nı hey­rət­lən­di­rən bir ha­di­sə­dir. Mə­gər bir hor­mo­nun vax­tı bil­mə­si müm­kün­dür­mü? Be­lə bir şey əl­bət­tə ki, müm­kün de­yil. Hor­mon­la­rı mü­əy­yən vaxt­lar­da hə­rə­kə­tə gə­ti­rən qüv­və on­la­rı ya­ra­dan Uca Al­lah­dır. On­la­rın nə vaxt if­raz olu­nub nə vaxt da­ya­na­caq­la­rı­nı mü­əy­yən edən də hər şe­yi ya­ra­dan Qa­dir Al­lah­dır. Al­lah hər cür ya­rat­ma­ğı bi­lən­dir.