Bir-birinin ardınca düzülmüş möcüzələr

Al­lah in­sa­nı elə yük­sək sə­viy­yə­də ya­ra­dıb ki, in­san or­qa­niz­min­də­ki hər bir sis­tem baş­qa sis­tem­lər­lə bağ­lı­dır. Bir sis­te­min fəa­liy­yə­tin­də­ki qü­sur di­gər sis­tem­lə­rin də işi­nə tə­sir edir. Bu­nu da­ha yax­şı dərk et­mək üçün yal­nız qan döv­ra­nı­nın baş­qa sis­tem­lər­lə olan əla­qə­lə­ri­ni nə­zər­dən ke­çi­rək.

* Həzm sis­te­mi­nin mə­nim­sə­di­yi qi­da­lar or­qa­niz­min hü­cey­rə­lə­ri­nə qan yo­lu ilə da­şı­nır. Be­lə ki, qan döv­ra­nı və həzm sis­tem­lə­ri ey­ni za­man­da ya­ra­dıl­ma­lı­dır.

* Hor­mo­nal vəz­lə­rin is­teh­sal et­di­yi mə­lu­mat­lar la­zı­mi or­qan­la­ra qan va­si­tə­si­lə da­şı­nır. Qan döv­ra­nı və hor­mo­nal sis­tem­lər ey­ni za­man­da ya­ra­dıl­ma­lı­dır.

* Qa­nın tər­ki­bin­də­ki kar­bon­di­ok­sid tə­nəf­füs sis­te­mi tə­rə­fin­dən tən­zim­lə­nir. Qan döv­ra­nı və tə­nəf­füs sis­tem­lə­ri ey­ni za­man­da ya­ra­dıl­ma­lı­dır.

* Qan böy­rək­lər­də ni­zam­lı şə­kil­də tən­zim­lən­mə­li­dir. Qan döv­ra­nı və eks­kre­tor (if­ra­zat) sis­tem­lə­ri ey­ni za­man­da ya­ra­dıl­ma­lı­dır.

* Ske­let əzə­lə­lə­ri yı­ğıl­ma­sa, ve­na­lar­da qan irə­li­lə­yə bil­məz. Qan döv­ra­nı və əzə­lə sis­te­mi ey­ni za­man­da ya­ra­dıl­ma­lı­dır.

* Qan hü­cey­rə­lə­ri sü­mük ili­yin­də ha­zır­la­nır. Qan döv­ra­nı və ske­let sis­tem­lə­ri ey­ni za­man­da ya­ra­dıl­ma­lı­dır.

Bu nü­mu­nə­lər di­gər sis­tem­lə­rin qan döv­ra­nı­na tə­sir­lə­ri ilə bağ­lı nü­mu­nə­lər­dir. Bu­na bən­zər bir çox nü­mu­nə­lər gös­tər­mək olar. La­kin yad­dan çı­xa­rıl­ma­ma­lı olan baş­qa bir mü­hüm mə­qam da var. Qan döv­ra­nı sis­te­mi di­gər bü­tün sis­tem­lər­də­ki or­qan­la­rı qi­da­lan­dı­rır. Mə­sə­lən, həzm sis­te­mi­nin bir his­sə­si olan dil, tü­pür­cək vəz­lə­ri, ye­mək bo­ru­su, mə­də, ba­ğır­saq­lar, qa­ra­ci­yər və baş­qa or­qan­lar bi­la­va­si­tə qan da­mar­la­rı ilə qi­da­la­nır.

- Hor­mo­nal sis­tem­də olan hor­mo­nal vəz­lər qan da­mar­la­rı ilə qi­da­la­nır.

- İf­ra­zat sis­te­mi üzv­lə­ri, mə­sə­lən, böy­rək­lər, qan da­mar­la­rı ilə qi­da­la­nır.

- Tə­nəf­füs sis­te­mi üzv­lə­ri, mə­sə­lən, ağ­ci­yər qan da­mar­la­rı ilə qi­da­la­nır.

- Əzə­lə sis­te­mi­ni təş­kil edən əzə­lə­lər və ske­let sis­te­mi­ni təş­kil edən sü­mük­lər qan da­mar­la­rı ilə qi­da­la­nır.

Qan döv­ra­nı ol­ma­dan or­qa­nizm­də­ki or­qan­la­rın heç bi­ri qi­da­la­na və ya­şa­ya bil­məz. Bü­tün bu əla­qə­lər və bir-bi­ri­nin için­də olan sis­tem­lər tə­ka­mül nə­zə­riy­yə­si­nin mə­na­sız ol­du­ğu­nu sü­but edən ən bö­yük də­lil­lər­dən bi­ri­dir. İn­san or­qa­niz­min­də­ki sis­tem­lər bir-bi­ri ilə qü­sur­suz ahəng, ni­zam, mü­ba­di­lə və iş­bir­li­yi və­ziy­yə­tin­də­dir. Bu sis­tem­lə­rin işə ya­rar­lı ol­ma­sı üçün on­la­rın ha­mı­sı ey­ni za­man­da ya­ran­ma­lı­dır. Bu, bi­zi ye­nə də bir hə­qi­qə­tə gə­ti­rib çı­xa­rır. İn­san or­qa­niz­mi bü­tün xü­su­siy­yət­lə­ri ilə bir­gə Al­lah tə­rə­fin­dən bir an­da ya­ra­dı­lıb.