1 Ağustos 2012 Çarşamba

Orqanizmimizdəki qoruyucu bakteriyalar

Son il­lər­də in­san or­qa­niz­min­də fəa­liy­yət gös­tə­rən ye­ni bak­te­ri­ya­lar kəşf edi­lib. Di­lin ar­xa tə­rə­fin­də olan bu bak­te­ri­ya­la­rın funk­si­ya­sı mə­də­də­ki zə­rər­li mik­rob­la­rı məhv et­mək­dir. La­kin bu bak­te­ri­ya­la­rın məhv edil­mə­si si­zin dü­şün­dü­yü­nüz qə­dər də asan de­yil. Bu­ra­da bak­te­ri­ya­lar yal­nız kim­yə­vi sin­tez apa­ran his­sə­cik ro­lu­nu oy­na­yır­lar. İşin bir çox baş­qa tə­rəf­lə­ri də var. San­ki do­mi­no oyu­nu ki­mi irə­li­lə­yən bu sis­tem­də ara­dan gö­tü­rü­lən yal­nız bir da­şın yox­lu­ğu da bü­tün sis­te­min da­yan­ma­sı üçün ki­fa­yət­dir. Çün­ki hər bir his­sə do­mi­no oyu­nun­da ol­du­ğu ki­mi bir-bi­ri­nə tə­sir edə­rək fəa­liy­yət gös­tə­rir. Bak­te­ri­ya­la­rın fəa­liy­yə­tə baş­la­ma­sı üçün zə­ru­ri olan sis­te­mi qı­sa­ca be­lə qeyd edə bi­lə­rik.
Ya­şıl yar­paq­lı qi­da­lar­da olan nit­rat di­lin ar­xa his­sə­sin­də ok­si­gen çat­ma­yan ya­rıq­lar­da olan bak­te­ri­ya­lar tə­rə­fin­dən nit­ri­tə çev­ri­lir.

Ha­sil edi­lən nit­rit ağız su­yun­da­kı tur­şu ilə qar­şı­la­şan­da isə ye­ni­dən for­ma­sı­nı də­yi­şə­rək mik­rob­la­ra öl­dü­rü­cü tə­sir gös­tə­rən azot ok­sid əmə­lə gə­ti­rir.
Bu bak­te­ri­ya­nı kəşf edən Şot­lan­di­ya Aber­din fa­kül­tə­si­nin pro­fes­so­ru Ni­qel Ben­ca­min bu bak­te­ri­ya­la­rı be­lə təs­vir edir:
«Bir­dən zeh­ni­miz­də bir şim­şək çax­dı. Nit­rit ye­di­yi­miz ye­mək­lər­lə qa­rış­maq üçün ağız­da xü­su­si ola­raq ha­zır­la­nır­dı; qi­da­lar­la qar­şı­la­şıb bol miq­dar­da azot ok­sid ha­sil edə­cək şə­kil­də tur­şu­la­şır, be­lə­lik­lə də qi­da­la­rı­mız­la bir­lik­də qə­bul et­di­yi­miz bü­tün zə­rər­li mik­rob­la­rı məhv edə bi­lir­di!»
Alim­lər bu bak­te­ri­ya­la­rın möv­cud­lu­ğu­nu çox ya­xın dövr­lər­də kəşf edib­lər. La­kin in­sa­nın ya­ra­dıl­dı­ğı ilk gün­dən eti­ba­rən nit­rit ha­sil edə­rək bi­zi tur­şu­lar­dan qo­ru­yan bak­te­ri­ya­lar var. Al­lah in­san­la­rı on­la­rın bil­di­yi və bil­mə­di­yi bir çox cə­hət­lər­dən qo­ru­yur. Bun­la­ra bən­zər nü­mu­nə­lər Al­la­hın bi­zim üzə­ri­miz­də­ki son­suz şəf­qə­ti­nin gös­tə­ri­ci­lə­rin­dən­dir. Hər bir in­sa­nın və­zi­fə­si isə ne­mət­lə­rə şükr et­mək­dir:
«Əgər Al­la­hın ne­mə­ti­ni say­ma­ğa cəhd et­sə­niz, on­la­rı hət­ta ümu­mi ola­raq da sa­ya bil­məz­si­niz. Hə­qi­qə­tən, Al­lah ba­ğış­la­yan və rəhm edən­dir» («Nəhl» su­rə­si, 18).

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder